Tarih    : 17.04.2020
Sayı     : 2020/SİRKÜLER-41
Konu: 7244 sayılı Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun

Değerli Müşterimiz/ Meslektaşımız

COVID-19 salgınının önlenmesi ve etkilerinin azaltılması amacıyla sosyal ve ekonomik hayata ilişkin alınan tedbirler kapsamında, 17.04.2020 tarih 31102 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 7244 sayılı “Covıd-19 Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun “ile yapılan düzenlemeler özetle aşağıdaki gibidir.

1. İş Kanunu’nun geçici onuncu maddesi çerçevesinde Ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler ile 15/3/2020 tarihinden sonra işten çıkarılmış olup, işsizlik ödeneğinden istifade edemeyen işçilere, İşsizlik Fonundan her gün için 39,24 Türk Lirası nakdi ücret desteği verilecektir. Bu ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmayacaktır.

Ücretsiz izne ayrılarak ücret desteğinden yararlanan işçinin işveren tarafından fiilen çalıştırılmaya devam ettiğinin tespiti halinde aylık brüt asgari ücret tutarında çalışma ve iş kurumu il müdürlüklerince idari para cezası uygulanacak ve ödenen nakdi ücret desteği ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir. –Madde 7

2. İşverenlerin Covid-19) sebebiyle kısa çalışma başvurularında yaptıkları beyan doğrultusunda, uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeksizin ödemeler gerçekleştirilecektir. Ancak, işverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ve yersiz ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir. -Madde 8

Her türlü işçinin iş sözleşmesi, maddenin yürürlüğe girdiği 17.04.2020 tarihinden itibaren üç ay süreyle işveren tarafından feshedilemeyecek. (İş Kanunun 25.mad. gösterilen sebepler olan Sağlık nedenleriyle veya ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzer haller hariç). Fesih yasağı uygulanan hallerde üç aylık süreyi geçmemek üzere işveren işçiyi tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabilecek, bu şekilde ücretsiz izne ayrılmak, işçiye haklı nedene dayanarak sözleşmeyi fesih hakkı vermeyecektir. Fesih yasağı ve ücretsiz izin süresi Cumhurbaşkanınca 6 aya kadar uzatılabilecek. -Madde 9 

3. Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa Mücbir sebep halleri ile ilgili ek madde eklenmiştir. Maddeye göre; Deprem, yangın, sel gibi doğal afetler ile salgın hastalık veya Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemlerinin herhangi bir nedenle çalışmaması gibi mücbir sebep hallerinde; veri, bilgi ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası ve ibrazına ilişkin yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecektir.

Mücbir sebep hallerinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemleri üzerinden yürütülen işlemlerde yaşanabilecek gecikme nedeniyle ilgililere, gecikme faizi, gecikme zammı ve ceza gibi yaptırımlar uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu düzenleme ile; Bakanlığa, mücbir sebep halleri ve online sistemlerde yaşanan aksaklıklarda yöntem belirleme serbestisi getirilmiştir. -Madde 10

4. Kâr dağıtım kısıtlaması: 30/9/2020 tarihine kadar Sermaye şirketlerinin 2019 yılı net dönem kârının yalnızca %25’ine kadarının dağıtımına karar verilebilecek, geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler ise dağıtıma konu edilemeyecek, genel kurulca yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemeyecektir.

(Devlete ait kamu tüzel kişileri ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu şirketler bu kısıtlamaya dahil değildir.)

Bu kanundan önce 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem kârının yüzde yirmi beşini aşan kısma ilişkin ödemeler birinci fıkrada belirtilen sürenin sonuna kadar ertelenecektir. -Madde 12

5. (Covid-19) salgını kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle, Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde yürütülen faaliyetlerin Ar-Ge ve tasarım merkezleri dışında da yapılmasına; Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında Bölge sınırları içinde yürütülen faaliyetlerin Bölge dışında da yürütülmesine 11/3/2020 tarihinden itibaren 4 ay süreyle sınırlı olmak üzere, Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından izin verilebilir. Bu süre, bitiminden itibaren Sanayi ve Teknoloji Bakanınca 3 aya kadar uzatılabilir. İzin verilmesi durumunda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bilgilendirilmesi kaydıyla, 5746 sayılı Kanun ile 4691 sayılı Kanun kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşviklerden yararlanmaya devam edilir. -Madde 1/ğ

6. Bazı alacakların ertelenmesi, alınmaması veya yapılandırılması

Kanunun1. Maddesindeki koşullarla 3 ay ertelenen ödemeler.

• Hazine taşınmazlarına ilişkin olarak sözleşmeye istinaden ödenmesi gereken bedeller ile ecrimisil bedeller
• Devlet ormanlarında gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına verilen izinler ile Orman Genel Müdürlüğü tarafından kiraya verilen mesire yerleri ve taşınmazlardan tahsil edilmesi gereken bedeller
• Millî Parklar Kanununa tabi yerlerde yapılan kiralamalardan 1/4/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken bedeller
• mahalli idarelerin mülkiyetinde veya tasarrufunda olan taşınmazlara ilişkin olarak satış, ecrimisil ve kiralamadan kaynaklanan bedeller
• belediyeler ve bağlı kuruluşlarının gelir vergisi tevkifatı beyan ve ödeme süreleri, tüm sosyal sigorta prim ödemeleri ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne yaptığı yıllık taksit ödemeleri
• belediyeler ve bağlı kuruluşlarının konutlara ve faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işyerlerine ilişkin su tüketimine bağlı alacakları
• Büyükşehir belediyeleri ile belediyeler, kendisinden izin veya ruhsat almak ya da hat kiralamak suretiyle çalışan gerçek ve tüzel kişilere, toplu taşıma hizmetinin kesintisiz olarak yürütülebilmesiyle sınırlı olacak şekilde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 aylık süreyle sınırlı olmak üzere meclis kararıyla; gelir desteği ödemesi yapabilir, belirlenen döneme tekabül eden ruhsat, izin, hat kirası borçları
• Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerin yıllık ilan ve reklam vergileri ile yıllık çevre temizlik vergilerinin (bu faaliyetsiz döneme isabet eden kısmı alınmayacaktır.)
• Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun 16’ncı maddesi kapsamındaki kredi borçları
• Tarım satış kooperatifleri birliklerinin 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanunun geçici 4’üncü maddesi uyarınca yeniden yapılandırılan ve yılda bir taksit olmak üzere ödenen Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kaynaklı kredi borçlarının 2020 yılına ait borç taksit ödemesi (bir yıl erteleme)
• Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununun 35 inci maddesinde düzenlenen yıllık aidatı (2020 yılında alınmayacaktır)

• Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin (TEDAŞ) elektrik tüketiminden kaynaklanan alacakları yapılandırılacaktır.

7. Süre uzatımı, toplantı erteleme ve uzaktan çalışma-Madde 2

• 2020 yılı içinde geçerlilik süresi dolacak olan Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu lisanslarının geçerlilik süresi bir yıl uzatılmış
• 11/3/2020 tarihi ile 31/7/2020 tarihi aralığında süresi dolan veya dolacak Denize Elverişlilik Belgelerinin süresi, 1/8/2020 tarihine kadar uzatılacaktır.
• Ticaret gemilerindw yapılacak denetlemeler 1/8/2020 tarihine kadar ertelenir.
• Dernekler tarafından verilecek bildirim ve beyannameler ile dernek genel kurul toplantıları 31/7/2020 tarihine kadar ertelenir
• Kooperatifler Kanunu kapsamındaki genel kurul toplantıları 31/7/2020 tarihine kadar ertelenir.
• Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu kapsamındaki genel kurul toplantıları 31/7/2020 tarihine kadar ertelenir.
• TOBB Kanununun 61 inci maddesi uyarınca 2020 yılı Mayıs ayı içinde yapılması gereken Birlik Genel Kurulu, bir sonraki yıl Genel Kurulu ile birlikte yapılır
• Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 33 üncü maddesine göre yapılması gereken seçimler 2020 yılında yapılmaz.
• Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 30/a ve b maddesinde öngörülen tespit 2020 yılı için 15 Temmuz 2020 tarihi esas alınarak gerçekleştirilir.
• toplu iş sözleşmelerinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta ilişkin süreler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle uzatılmıştır
• Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi ve kullanma izni verilmesi ihaleleri, 31/7/2020 tarihine kadar hizmet bedeli karşılığında Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait teknik altyapı kullanılmak suretiyle elektronik ortamda yapılabilir.

8. Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun kapsamında, üretim ve tedarik zincirinin tüm aşamaları ile nihai tüketiciye yapılan satışlarda, girdi maliyeti ve döviz kuru artışı gibi haklı bir gerekçe olmaksızın makul olmayan fiyat artışları ile stokçuluk yasaklanmaktadır.

Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamayacak, piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulamayacaktır. Bu konudadüzenleme ve denetim yapmak amacıyla Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu oluşturulacaktır.  -Madde 14

İlgili kanun metnine  buradan ulaşabilirsiniz.

Bilgilerinize sunar, çalışmalarınızda başarılar dileriz.

Saygılarımızla

Yeşim ERTUĞRUL
Yeminli Mali Müşavir
İtimat Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.