Tarih : 31.07.2020
Sayı : 2020/SİRKÜLER-86
Konu: İzaha Davet Uygulamasının Esaslarını Belirleyen VUK Genel Tebliği
Değerli Müşterimiz/ Meslektaşımız
30.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 519 nolu “Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği” ile; “İzaha davet” müessesesi hakkında açıklamalar yapılmış, ön tespiti ve/veya izaha daveti yapacak- değerlendirecek merci, yapılacak ön tespitin ve izaha davetin şekli ve kapsamı, davet yapılacaklar, yapılan izahın değerlendirme süresi, yapılan izahta kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
İzaha davet: verginin ziyaa uğradığına delalet eden emareler bulunduğuna dair yetkili merciler tarafından yapılmış ön tespitlerle ilgili olarak aynı merciler tarafından mükelleflerden açıklama talep edilmesi olup bu müessese, izaha davet edilen mükelleflerle ilgili yapılan değerlendirmeler sonucunda vergi ziyaına sebebiyet vermediği anlaşılan mükelleflerin konuyla ilgili vergi incelemesine veya takdir komisyonuna sevk edilmesini önlemekte veya vergi ziyaına sebebiyet verildiği durumlarda mükellefleri belirli şartlar dahilinde indirimli ceza uygulanmak suretiyle daha ağır müeyyidelerden korumaktadır.
Söz konusu tebliğ ile yapılan düzenlemeler özetle aşağıdaki gibidir:
Ön Tespit: “Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu” tarafından verginin ziyaa uğramış olabileceği yönünde yapılan tespitin ön tespit olarak değerlendirilebilmesi için;
- Ön tespitin ilgili olduğu konuya ilişkin olarak; tespit tarihine kadar mükellef nezdinde bir vergi incelemesine başlanılmamış olmasını veya mükellefin takdir komisyonuna sevk edilmemiş olması
- Yetkili merciler tarafından yapılmış ön tespitle ilgili konu hakkında, tespit tarihine kadar ihbarda bulunulmamış olması gerekmektedir.
İzaha Davetin Kapsamı: Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı ilgili birimlerce verginin ziyaa uğradığına delalet eden emareler bulunduğu yönünde yapılan çalışmalar neticesinde belirlenen konulara ilişkin olarak haklarında ön tespit yapılanlar izaha davet edilebilecektir. VUK hükümleri uyarınca tebliğ edilecek “İzaha Davet Yazısı” tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yetkili komisyona izahta bulunulması halinde; süresinde yapılan izah, komisyonca en geç 45 gün içinde değerlendirilerek sonuca bağlanacaktır.
- İzahın yeterli bulunması: Haklarında yapılan ön tespite ilişkin vergi ziyaına neden olunmadığı yönünde mükellefçe izahta bulunulması üzerine, mükellefin izahının yeterli bulunması ve beyanname verilmesini veya vergi beyanının tamamlanmasını gerektirir bir durumun olmadığının değerlendirilmesi halinde, değerlendirme sonucunu içeren yazı mükellefe tebliğ edilecektir.
- Beyanın eksik veya yanlış olduğunun tespiti: Yapılan izahın, izaha davet yazısında yer verilen ziyaa uğramış olabilecek vergi tutarını doğrular nitelikte olduğunun veya söz konusu ön tespite ilişkin yapılan izahın yeterli bulunmayarak beyanname verilmesini gerektiren bir durumun bulunduğunun komisyonca değerlendirilmesi halinde, değerlendirme sonucunu içeren yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının tamamlanması veya düzeltilmesi, ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilecektir. Yapılan izahın; ziyaa uğramış olabilecek vergi tutarını doğrular nitelikte olması veya yeterli bulunmaması ve mükellef tarafından beyanname verilmemiş olması veya beyan edilen verginin olması gereken vergi tutarından az olması durumunda halinde vergi incelemesine veya takdir komisyonuna sevk işlemleri yapılacaktır. Ödemelerin 30 gün içinde yapılması halinde vergi ziyaı cezası, %20 oranında kesilecektir.
- İzahta Bulunulmaması Durumunda: izaha davet yazısının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yetkili komisyona izahta bulunulmaması durumunda, komisyon tarafından izaha davet yazısında yer verilen ziyaa uğramış olabilecek vergi tutarının beyan edilmesi gerektiğine karar verilir. Komisyonun değerlendirme sonucunu içeren yazısının tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının tamamlanması veya düzeltilmesi, ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilecektir.
- SMİYB Kullanılmasına İlişkin İzaha Davet: sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair yapılan ön tespitlerde, kullanılan SMİYB tutarı, bir takvim yılında 100 bin Türk lirasını (vergiler hariç)geçmeyen veya bu tutarı geçse dahi ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alışlarının %5’ini aşmayan mükelleflere SMİYB ön tespit yazısı tebliğ edilir.( VUK 359/ kaçakçılık fiilleriyle verginin ziyaa uğratılmış olabileceği haller hariç)
İzaha davet için her iki şarttan birinin limitin altında olması yeterlidir. kullanılan SMİYB tutarlarının toplamı, bir takvim yılında 100 bin Türk lirasını geçen ve ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alışlarının %5’ini aşan mükellefler izaha davet edilmeyecektir.
Bu limitler her bir yıl itibarıyla ayrı ayrı değerlendirilecek olup, tutarın komisyonca net bir şekilde tespit edilemediği durumlarda, mükelleften ilgili dönemdeki toplam mal ve hizmet alışları ile kullanılmış olabilecek sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeleri yazılı olarak bildirmesi istenecektir.
– 30 Gün İçinde Ödeme Yapılmaması: VUK 370 inci maddesi kapsamında verilen beyanname üzerine tahakkuk eden vergiler ile izah zammının mükelleflerce maddede öngörülen 30 günlük süre içerisinde ödenmemesi durumunda %20 oranında kesilmiş olan indirimli ceza, %50 oranı esas alınarak ikmal edilir ve izah zammının gecikme faizine dönüştürülür.
– Uzlaşma: SMİYB kullanma fiili hariç, mükellefler, %20 oranında kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamelerin tebliği üzerine süresi içerisinde tarhiyat sonrası uzlaşma başvurusunda bulunabilecektir.
İlgili tebliğe buradan ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla,
Yeşim ERTUĞRUL
Yeminli Mali Müşavir
İtimat Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.
