Tarih : 18.03.2023
Sayı : 2023/SİRKÜLER-14
Konu: 7440 sayılı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
12 Mart 2023 tarih ve 32130 sayılı Resmi Gazetede 7440 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
7440 Sayılı Kanun’da yer alan düzenlemeler başlıklar itibariyle aşağıdaki gibidir:
(Kanuna ilişkin hususların açıklamalarını içerir genel tebliğ taslak olarak hazırlanmış olup, söz konusu tebliğin yayınlanmasını takiben kanun uygulaması hakkında bilgi verilecektir)
- Vergi affı düzenlemesi;
- Kesinleşmiş alacaklar (Mad. 2)
- Kesinleşmemiş veya dava safhasında alacaklar (Mad. 3)
- İnceleme ve tarhiyat aşamasında bulunan vergiler (Mad. 4)
- Matrah artırımı (Mad. 5)
- İşletme kayıtlarının düzeltilmesi (Mad. 6)
- Kesinleşmiş SGK alacakları (Mad. 7)
- Eksik işçilik prim tutarları ile kesinleşmemiş idari para cezaları (Mad. 8)
- Kurumlara istisna ve indirim tutarları üzerinden ek vergi getirilmesi, (15 nolu sirkülerimiz ile açıklanmıştır)
- Depremler nedeniyle mücbir sebep ilan edilen yerlerdeki mükellefler için yapılan bazı düzenlemeler, (Kanunda Madde 10./21- 26. bentlerde yer almaktadır.)
- Ar-Ge ve tasarım merkezi ile teknoloji geliştirme bölgeleri dışında çalışılabilecek süreye ilişkin yetki
- Şirket birleşme ve devirlerinin desteklenmesi amacıyla iştirak hissesi alımı nedeniyle yüklenilen finansman giderlerinin devir sonrası da indirimine imkân tanınması,
- Genç girişimcilerin kazançlarına sağlanan gelir vergisi istisnası tutarının artırılması,
Kanunun son başvuru tarihi 31 Mayıs 2023 dir. İlk taksit 30/6/2023, diğer taksitlerin ise bu tarihi takip eden aylık dönemler hâlinde azami 48 eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir.
Tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde peşin olarak ödenmesi hâlinde katsayı uygulanmayacak,
1) Fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların (Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre hesaplanan gecikme faizi dâhil) %90’ının tahsilinden vazgeçilecektir.
2) ) 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen idari para cezalarından %25 indirim yapılacaktır.
3) Yapılandırma sonucu ödenecek alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan (bu Kanunun 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki alacaklar hariç) %50 indirim yapılacaktır.
1-Vergi affı düzenlemesi ile ilgili özellikli hususlar;
- Yapılandırmaya konu olacak alacaklar esas itibarıyla 31/12/2022 tarihinden önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları (gelir veya kurumlar vergisine mahsuben 2022 yılında ödenmesi gereken geçici vergi hariç)
- Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olup bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği hâlde mükellefe ödemeye yönelik tebligatın yapılmadığı alacaklar için mükelleflerce bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla bu alacaklar da yapılandırılabilecektir.
- Pişmanlıkla veya Kendiliğinden Yapılan Beyanlar belirli şartlar dahilinde kanun kapsamındadır.
- Matrah artırımı; 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin olarak gelir ve kurumlar vergisi ile katma değer vergisi ve bazı gelir ve kurumlar vergisi stopajları için yapılabilecektir. Ayrıca KVK 30/3 tam mükellef kurumlar tarafından, dar mükellef kurumlara yapılan kar payı ödemeleri ilk defa matrah artırımı kapsamına alınmaktadır. (Geçici madde 1 ile, 2022 yılı için ilave şartlar öngörülmüştür) Matrah ve vergi artırımına ilişkin verilecek beyannameler için 000 TL damga vergisi getirilmiştir. Ayrıca Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin beyan ettikleri matrahları artırmaları hâlinde, daha önce tevkif yoluyla ödemiş oldukları vergiler, artırılan matrahlar üzerinden hesaplanan vergilerden mahsup edilebilecektir (Önceki yapılandırma kanunlarında bunun yapılamayacağına ilişkin madde hükmü vardı, bu kanun da ise bu hükme yer verilmemiştir).
- Kanun ile işletme kayıtlarının düzeltilmesine de imkan sağlanmaktadır.
- İşletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşları kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedelle, bir envanter listesi ile vergi dairelerine bildirmek suretiyle defterlerine kaydedebileceklerdir. Bedeli üzerinden tabi olduğu oranların yarısı esas alınarak KDV hesaplanacak ve ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek, beyanname verme süresi içinde ödenecektir. Makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden ödenen bu vergi, hesaplanan katma değer vergisinden indirilemeyecektir. Emtia üzerinden ödenen vergi genel esaslara göre indirilecek, ancak iadeye konu edilmeyecektir.
- Kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar; emtialar bakımından aynı nev’iden emtialara ilişkin cari yıl kayıtlarına göre tespit edilen gayrisafı kâr oranını, makine, teçhizat ve demirbaşlar bakımından kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedellerini dikkate alarak fatura düzenlemek ve her türlü vergisel yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıt ve beyanlarına intikal ettirebileceklerdir. Bu hükme göre ödenmesi gereken KDV, ilk taksit beyanname verme süresinde, diğerleri takip eden birinci ve ikinci ayda olmak üzere üç eşit taksitte ödenecektir.
- Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklar üzerinden %3 oranında hesaplanan vergi, beyanname verme süresi içinde ödenecektir.
4-İştirak Hissesi Alımı Nedeniyle Yüklenilen Finansman Giderlerinin Devir Sonrası Da İndirimine İmkân Tanınması
Bu Kanunun 20 nci maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası değiştirilmiştir. “(3) Kurumların kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarına ilişkin giderlerinin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerinden doğan zararlarının, istisna dışı kurum kazancından indirilmesi kabul edilmez. Şu kadar ki iştirak hisseleri alımıyla ilgili finansman giderleri, Kanunun 19 uncu maddesi kapsamında yapılan devir işlemleri sonrasına isabet edenler de dâhil olmak üzere, kurum kazancından indirilebilir.”
Buna göre, KVK’nin 19 uncu maddesi kapsamında yapılan devirde, iştirak hissesi veya pay alımı dolayısıyla yapılan devir sonrasına ait finansman giderleri, devralan şirkette gider olarak dikkate alınabilecektir.
Düzenleme 1/1/2023 tarihinden itibaren elde edilen gelir ve kazançlara uygulanmak üzere 12/3/2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
5- Ar-Ge ve Tasarım Merkezi İle Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Dışında Çalışma Süresi
Bu Kanunun 18 inci maddesi ile 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş beşe” ibaresi “bölgesel ve/veya sektörel alanlarda ya da meslek gruplarına göre yüzde yüze” şeklinde değiştirilmiştir.
Buna göre, Ar-Ge ve tasarım merkezi ile teknoloji geliştirme bölgeleri dışında, teşvik kapsamında çalışılabilecek süreye ilişkin Cumhurbaşkanına verilen %75’e kadar artırma yetkisi %100’e çıkarılmıştır.
6- Genç girişimcilerin kazançlarına sağlanan gelir vergisi istisnası tutarının artırılması
Bu Kanunun 11 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “75.000 Türk lirasına” ibaresi “103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci diliminde yer alan tutara” şeklinde değiştirilmiştir.
Buna göre, mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci diliminde yer alan tutara (2023 yılı için 150.000 TL) kadar olan kısmı, kanundaki şartlarla gelir vergisinden müstesnadır.
7- Diğer Bazı Hükümler
- Madde 10/1 gereğince; vadesi 31/12/2022 tarihinden önce olduğu hâlde 1/1/2023 tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan ve bir amme borçlusu adına tahakkuk etmiş asli ve fer’i alacakların toplamı tüm tahsil daireleri itibarıyla 000 Türk lirasını aşmayanların tahsilinden vazgeçilecektir.
- Madde 10/7 gereğince; araç muayenesi yaptırmaları gerektiği hâlde muayenelerini süresinde yaptırmamış olanların, 30/9/2023 tarihine kadar araç muayenelerini yaptırmaları halinde kanundaki şartlarla %5 fazlaların tahsilinden vazgeçilir.
- Madde 10/10 gereğince; Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerince 6183 sayılı Kanuna göre takip edilmekte olan ve vadesi 31/12/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olan ve her bir alacağın türü, dönemi, asılları ayrı ayrı dikkate alınmak suretiyle tutarı 250 Türk lirasını aşmayan asli alacakların ve tutarına bakılmaksızın bu asıllara bağlı fer’i alacakların, aslı ödenmiş fer’i alacaklardan tutarı 500 Türk lirasını aşmayanların tahsilinden vazgeçilir.
- Madde 10/11 gereğince; ödenmemiş olan, oda ve borsalara olan aidat, navlun hasılatından alınacak oda payları ve borsa tescil ücreti
- Madde 15 gereğince; sürücülere uygulanan trafik ceza puanları ve geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin geçici geri almaları pasif duruma getirilecektir.
- Madde 16 gereğince; boru hatları veya elektrik telleri ile taşınan ve sürekli akış hâlinde olan malların ithaline ilişkin olarak ithalatın yapıldığı vergilendirme dönemine ait katma değer vergisi beyannamesinin verilme süresi sonuna kadar ödenen katma değer vergisi, ithalatın yapıldığı dönemde indirim konusu yapılabilir.
İlgili kanuna buradan ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla
İtimat Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.
